Wet Aanpak Schijnconstructies

Wat zijn schijnconstructies?

Werkgevers kunnen constructies gebruiken om regels voor minimumloon of cao-loon te ontduiken. Werknemers zijn hier de dupe van.

Voorbeelden van deze schijnconstructies:

  • Bedragen voor maaltijden, huisvesting of zorgverzekering inhouden op het minimumloon;
  • Boetes voor te hard praten onder werktijd inhouden op het minimumloon.

De Wet aanpak schijnconstructies (WAS) verbiedt deze constructies vanaf 1 januari 2017.

Gevolgen schijnconstructies

Schijnconstructies leiden tot:

  • oneerlijke concurrentie tussen bedrijven door te goedkope arbeid;
  • ontduiking van betaling van sociale premies door werkgevers die te lage lonen betalen;
  • verdringing van Nederlandse werknemers door goedkoop buitenlands personeel.

Welke maatregelen zijn er genomen?

De ketenaansprakelijkheid voor de betaling van het loon is uitgebreid. U bent als opdrachtgever nu ook aansprakelijk voor het betalen van het cao-loon aan een werknemer.

  • U mag het salaris niet meer volledig contant uitbetalen.
  • U moet minimaal het salarisgedeelte gelijk aan het wettelijk minimumloon giraal overmaken.
  • Een AOW’er heeft recht op het wettelijk minimumloon.
  • U mag geen verrekeningen, bijvoorbeeld huisvesting of ziektekostenpremies, met het wettelijk minimumloon meer toepassen.
  • U moet meer gegevens vermelden op de loonstrook.

Het is niet meer mogelijk om een buitenlandse werknemer een deel van het minimumloon als onkostenvergoeding te betalen. U moet het doel van de onkostenvergoeding vermelden op de loonstrook van uw werknemer. Doet u dit niet? Dan kunt u een bestuurlijke boete krijgen.

Krijgt uw werknemer het cao-loon niet betaald? Dan kan hij makkelijker naar de rechter stappen om het (volledige) cao-loon te eisen. Dat kan nu met een verzoekschrift, en niet meer via de deurwaarder.

Maakt u zich schuldig aan onderbetaling of illegale tewerkstelling? Inspectiegegevens worden straks openbaar gemaakt.

Ketenaansprakelijkheid voor loon

Wanneer een bedrijf een opdracht geeft aan een ander bedrijf en dat bedrijf zet personeel aan het werk om de klus op te knappen, ontstaat een keten. Alle schakels in de keten zijn samen verantwoordelijk voor het loon van de werknemers in die keten. Krijgen die hun loon niet? Dan kunnen zij iedere schaal aansprakelijk stellen voor de betaling van hun loon. Dat heet ketenaansprakelijkheid voor loon.

Wanneer geldt de ketenaansprakelijkheid?

  • Als er een keten is van bedrijven die ieder een deel van een werk of opdracht uitvoeren. Dit kunnen ook buitenlandse bedrijven zijn.
  • Als de schakels van de keten opdrachtovereenkomsten of aannemingsovereenkomsten sluiten voor de uitvoering van dat werk of die opdracht.
  • Als de werknemers die het uiteindelijke werk doen hun loon niet (volledig) ontvangen.

Wanneer geldt de ketenaansprakelijkheid niet?

  • Bij koopovereenkomsten. Bijvoorbeeld voor de levering van kantoorartikelen.
  • Als zzp’ers het uiteindelijke werk doen.
  • Als een particulier een bedrijf inhuurt om werk te doen.

Wat wordt bedoeld met het netto equivalent van het wettelijk minimumloon?

Het netto equivalent van het wettelijk minimumloon is geen wettelijk begrip en kan per individuele werknemer verschillen. Een werkgever is op grond van de WML (Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag) wel verplicht om het netto wettelijk minimum loonbedrag giraal aan de werknemer te betalen. In het algemeen kan worden gesteld dat onder het netto equivalent van het wettelijk minimumloon wordt verstaan:

  • het bruto minimumloon bepaald volgens art. 6 WML
  • minus de verplichte en toegestane inhoudingen zoals;
  • loonheffing;
  • pensioenpremies;
  • ingevolge een pensioenregeling verschuldigde bedragen voor aanvullende ANW- of aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekeringen

Waarom mag ik niet meer het volledige loon contant uitbetalen?

Bij (gedeeltelijke) contante betaling is het lastig om vast te stellen of er inderdaad sprake is van het betalen van het WML. Kwitanties of handtekeningen kunnen vervalst zijn. Door werkgevers te verplichten het WML giraal te betalen, kan de inspectie SZW makkelijker controleren of er geen sprake is van onderbetaling.

Mag ik het loon van meerdere werknemers op één bankrekening storten?

Het moet controleerbaar zijn of het loon daadwerkelijk is uitbetaald aan de werknemer. In dit kader is het storten op een gezamenlijke rekening van verscheidene werknemers alleen mogelijk als het om een en/of rekening gaat die op naam van alle betrokken werknemers staat. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de werknemer die een en/of rekening met zijn of haar partner heeft. Het is dus niet mogelijk om één bankrekening voor meerdere werknemers te gebruiken als het geen en/of rekening betreft.

Bron: Rijksoverheid